Hadist-Hadist Tentang Nikah
أَحَادِيثُ فِي اَلنِّكَاح
Bagi penceramah dalam acara
resepsi perkawinan atau pernikahan, penguasaan terkait hadist-hadist tentang
Nikah menjadi niscaya, karena biasanya hadits terkait akan maenjadi penguat
argumentasi dai dalam menyampaikan materi ceramahnya. Dalam kesempatan ini,
tentu tidaklah keliru atau kurang now untuk dilakukan copy paste atas beberapa teks hadist dan terjemahnya, berkenaan
dengan pernikahan.
عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ
بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ لَنَا رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم (
يَا مَعْشَرَ اَلشَّبَابِ ! مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ اَلْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ
, فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ , وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ , وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ
فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ ; فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ) مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
Abdullah Ibnu Mas’ud Radliyallaahu ‘anhu berkata:
Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam bersabda pada kami: “Wahai generasi
muda, barangsiapa di antara kamu telah mampu berkeluarga hendaknya ia kawin,
karena ia dapat menundukkan pandangan dan memelihara kemaluan. Barangsiapa
belum mampu hendaknya berpuasa, sebab ia dapat mengendalikanmu.” Muttafaq
Alaihi.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ
مَالِكٍ رضي الله عنه ( أَنَّ اَلنَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَمِدَ اَللَّهَ ,
وَأَثْنَى عَلَيْهِ , وَقَالَ : لَكِنِّي أَنَا أُصَلِّي وَأَنَامُ , وَأَصُومُ
وَأُفْطِرُ , وَأَتَزَوَّجُ اَلنِّسَاءَ , فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ
مِنِّي ) مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
Dari Anas Ibnu Malik Radliyallaahu ‘anhu bahwa
Nabi Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam setelah memuji Allah dan menyanjung-Nya
bersabda: “Tetapi aku sholat, tidur, berpuasa, berbuka, dan mengawini
perempuan. Barangsiapa membenci sunnahku, ia tidak termasuk ummatku.” Muttafaq
Alaihi.
وَعَنْهُ قَالَ : (
كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِالْبَاءَةِ , وَيَنْهَى
عَنِ التَّبَتُّلِ نَهْيًا شَدِيدًا , وَيَقُولُ : تَزَوَّجُوا اَلْوَدُودَ
اَلْوَلُودَ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ اَلْأَنْبِيَاءَ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ )
رَوَاهُ أَحْمَدُ , وَصَحَّحَهُ اِبْنُ حِبَّانَ
Anas Ibnu Malik Radliyallaahu ‘anhu berkata:
Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam memerintahkan kami berkeluarga dan
sangat melarang kami membujang. Beliau bersabda: “Nikahilah perempuan yang
subur dan penyayang, sebab dengan jumlahmu yang banyak aku akan berbangga di
hadapan para Nabi pada hari kiamat.” Riwayat Ahmad. Hadits shahih menurut Ibnu
Hibban.
وَعَنْ أَبِي
هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ : ( تُنْكَحُ
اَلْمَرْأَةُ لِأَرْبَعٍ : لِمَالِهَا , وَلِحَسَبِهَا , وَلِجَمَالِهَا ,
وَلِدِينِهَا , فَاظْفَرْ بِذَاتِ اَلدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ ) مُتَّفَقٌ
عَلَيْهِ مَعَ بَقِيَّةِ اَلسَّبْعَةِ
Dari Abu Hurairah Radliyallaahu ‘anhu bahwa Nabi
Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam bersabda: “Perempuan itu dinikahi karena empat
hal, yaitu: harta, keturunan, kecantikan, dan agamanya. Dapatkanlah wanita yang
taat beragama, engkau akan berbahagia.” Muttafaq Alaihi dan Imam Lima.
وَعَنْهُ ; أَنَّ
اَلنَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا رَفَّأَ إِنْسَانًا إِذَا تَزَوَّجَ
قَالَ : ( بَارَكَ اَللَّهُ لَكَ , وَبَارَكَ عَلَيْكَ , وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي
خَيْرٍ ) رَوَاهُ أَحْمَدُ , وَالْأَرْبَعَةُ , وَصَحَّحَهُ اَلتِّرْمِذِيُّ ,
وَابْنُ خُزَيْمَةَ , وَابْنُ حِبَّانَ
Dari Abu Hurairah Radliyallaahu ‘anhu bahwa Nabi
Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam bila mendoakan seseorang yang nikah, beliau
bersabda: “Semoga Allah memberkahimu dan menetapkan berkah atasmu, serta
mengumpulkan engkau berdua dalam kebaikan.” Riwayat Ahmad dan Imam Empat.
Hadits shahih menurut Tirmidzi, Ibnu Khuzaimah dan Ibnu Hibban.
وَعَنْ عَبْدِ
اَللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ : ( عَلَّمَنَا رَسُولُ اَللَّهِ صلى
الله عليه وسلم اَلتَّشَهُّدَ فِي اَلْحَاجَةِ : إِنَّ اَلْحَمْدَ لِلَّهِ , نَحْمَدُهُ
, وَنَسْتَعِينُهُ , وَنَسْتَغْفِرُهُ , وَنَعُوذُ بِاَللَّهِ مِنْ شُرُورِ
أَنْفُسِنَا , مَنْ يَهْدِهِ اَللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ , وَأَشْهَدُ أَنْ لَا
إِلَهَ إِلَّا اَللَّهُ , وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
وَيَقْرَأُ ثَلَاثَ آيَاتٍ ) رَوَاهُ أَحْمَدُ , وَالْأَرْبَعَةُ , وَحَسَّنَهُ
اَلتِّرْمِذِيُّ , وَالْحَاكِمُ
Abdullah Ibnu Mas’ud berkata: Rasulullah
Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam mengajari kami khutbah pada suatu hajat:
(artinya = Sesungguhnya segala puji bagi Allah, kami memuji-Nya, kami meminta
pertolongan dan ampunan kepada-Nya, kami berlindung kepada Allah dari kejahatan
diri kami. Barangsiapa mendapat hidayah Allah tak ada orang yang dapat
menyesatkannya. Barangsiapa disesatkan Allah, tak ada yang kuasa memberinya petunjuk.
Aku bersaksi bahwa tiada Tuhan selain Allah dan aku bersaksi bahwa Muhammad itu
hamba-Nya dan utusan-Nya) dan membaca tiga ayat. Riwayat Ahmad dan Imam Empat.
Hadits hasan menurut Tirmidzi dan Hakim.
وَعَنْ جَابِرٍ رضي
الله عنه قَالَ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم ( إِذَا خَطَبَ
أَحَدُكُمُ الْمَرْأَةَ , فَإِنْ اِسْتَطَاعَ أَنْ يَنْظُرَ مِنْهَا مَا يَدْعُوهُ
إِلَى نِكَاحِهَا , فَلْيَفْعَلْ ) رَوَاهُ أَحْمَدُ , وَأَبُو دَاوُدَ ,
وَرِجَالُهُ ثِقَاتٌ , وَصَحَّحَهُ اَلْحَاكِمُ
Dari Jabir bahwa Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi
wa Sallam bersabda: “Apabila salah seorang di antara kamu melamar perempuan,
jika ia bisa memandang bagian tubuhnya yang menarik untuk dinikahi, hendaknya
ia lakukan.” Riwayat Ahmad dan Abu Dawud dengan perawi-perawi yang dapat
dipercaya. Hadits shahih menurut Hakim.
وَلِمُسْلِمٍ : عَنْ
أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه ( أَنَّ اَلنَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ
لِرَجُلٍ تَزَوَّجَ اِمْرَأَةً : أَنَظَرْتَ إِلَيْهَا ? قَالَ : لَا . قَالَ :
اِذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا )
Menurut riwayat Muslim dari Abu Hurairah bahwa
Nabi Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam pernah bertanya kepada seseorang yang akan
menikahi seorang wanita: “Apakah engkau telah melihatnya?” Ia menjawab: Belum.
Beliau bersabda: “Pergi dan lihatlah dia.”
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ –
رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُمَا- قَالَ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم (
لَا يَخْطُبْ بَعْضُكُمْ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ , حَتَّى يَتْرُكَ اَلْخَاطِبُ
قَبْلَهُ , أَوْ يَأْذَنَ لَهُ اَلْخَاطِبُ ) مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ , وَاللَّفْظُ
لِلْبُخَارِيِّ
Dari Ibnu Umar Radliyallaahu ‘anhu bahwa
Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam bersabda: “Janganlah seseorang di
antara kamu melamar seseorang yang sedang dilamar saudaranya, hingga pelamar
pertama meninggalkan atau mengizinkannya.” Muttafaq Alaihi dan lafadznya
menurut Bukhari.
وَعَنْ سَهْلِ بْنِ
سَعْدٍ اَلسَّاعِدِيِّ – رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُمَا- قَالَ : ( جَاءَتِ امْرَأَةٌ
إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اَللَّهِ !
جِئْتُ أَهَبُ لَكَ نَفْسِي , فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه
وسلم فَصَعَّدَ اَلنَّظَرَ فِيهَا , وَصَوَّبَهُ , ثُمَّ طَأْطَأَ رَسُولُ
اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأْسَهُ , فَلَمَّا رَأَتْ اَلْمَرْأَةُ أَنَّهُ
لَمْ يَقْضِ فِيهَا شَيْئًا جَلَسَتْ , فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ. فَقَالَ
: يَا رَسُولَ اَللَّهِ ! إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَزَوِّجْنِيهَا.
قَالَ : فَهَلْ عِنْدكَ مِنْ شَيْءٍ ? فَقَالَ : لَا , وَاَللَّهِ يَا رَسُولَ
اَللَّهِ. فَقَالَ : اِذْهَبْ إِلَى أَهْلِكَ , فَانْظُرْ هَلْ تَجِدُ شَيْئًا ?
فَذَهَبَ , ثُمَّ رَجَعَ ? فَقَالَ : لَا , وَاَللَّهِ يَا رَسُولَ اَللَّهِ، مَا
وَجَدْتُ شَيْئًا. فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْظُرْ وَلَوْ
خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ، فَذَهَبَ، ثُمَّ رَجَعَ. فَقَالَ : لَا وَاَللَّهِ , يَا
رَسُولَ اَللَّهِ , وَلَا خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ , وَلَكِنْ هَذَا إِزَارِي –
قَالَ سَهْلٌ : مَالُهُ رِدَاءٌ – فَلَهَا نِصْفُهُ. فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى
الله عليه وسلم مَا تَصْنَعُ بِإِزَارِكَ ? إِنْ لَبِسْتَهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا
مِنْهُ شَيْءٌ، وَإِنْ لَبِسَتْهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْكَ شَيْءٌ فَجَلَسَ
اَلرَّجُلُ , وَحَتَّى إِذَا طَالَ مَجْلِسُهُ قَامَ ; فَرَآهُ رَسُولُ اَللَّهِ
صلى الله عليه وسلم مُوَلِّيًا , فَأَمَرَ بِهِ , فَدُعِيَ لَهُ , فَلَمَّا جَاءَ.
قَالَ : مَاذَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ? قَالَ : مَعِي سُورَةُ كَذَا , وَسُورَةُ
كَذَا , عَدَّدَهَا فَقَالَ : تَقْرَؤُهُنَّ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِكَ ? قَالَ :
نَعَمْ , قَالَ : اِذْهَبْ , فَقَدَ مَلَّكْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ
) مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ , وَاللَّفْظُ لِمُسْلِمٍ وَفِي رِوَايَةٍ لَهُ : (
اِنْطَلِقْ , فَقَدْ زَوَّجْتُكَهَا , فَعَلِّمْهَا مِنَ الْقُرْآنِ ) وَفِي
رِوَايَةٍ لِلْبُخَارِيِّ : ( أَمْكَنَّاكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ
)
Sahal Ibnu Sa’ad al-Sa’idy Radliyallaahu ‘anhu
berkata: Ada seorang wanita menemui Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam
dan berkata: Wahai Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam, aku datang untuk
menghibahkan diriku pada baginda. Lalu Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa
Sallam memandangnya dengan penuh perhatian, kemudian beliau menganggukkan kepalanya.
Ketika perempuan itu mengerti bahwa beliau tidak menghendakinya sama sekali, ia
duduk. Berdirilah seorang shahabat dan berkata: “Wahai Rasulullah, jika baginda
tidak menginginkannya, nikahkanlah aku dengannya. Beliau bersabda: “Apakah
engkau mempunyai sesuatu?” Dia menjawab: Demi Allah tidak, wahai Rasulullah.
Beliau bersabda: “Pergilah ke keluargamu, lalu lihatlah, apakah engkau
mempunyai sesuatu.” Ia pergi, kemudian kembali dam berkata: Demi Allah, tidak,
aku tidak mempunyai sesuatu. Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam
bersabda: “Carilah, walaupun hanya sebuah cincin dari besi.” Ia pergi, kemudian
kembali lagi dan berkata: Demi Allah tidak ada, wahai Rasulullah, walaupun
hanya sebuah cincin dari besi, tetapi ini kainku -Sahal berkata: Ia mempunyai
selendang -yang setengah untuknya (perempuan itu). Rasulullah Shallallaahu
‘alaihi wa Sallam bersabda: “Apa yang engkau akan lakukan dengan kainmu? Jika
engkau memakainya, Ia tidak kebagian apa-apa dari kain itu dan jika ia
memakainya, engkau tidak kebagian apa-apa.” Lalu orang itu duduk. Setelah duduk
lama, ia berdiri. Ketika Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam melihatnya
berpaling, beliau memerintah untuk memanggilnya. Setelah ia datang, beliau
bertanya: “Apakah engkau mempunyai hafalan Qur’an?” Ia menjawab: Aku hafal
surat ini dan itu. Beliau bertanya: “Apakah engkau menghafalnya di luar
kepala?” Ia menjawab: Ya. Beliau bersabda: “Pergilah, aku telah berikan wanita
itu padamu dengan hafalan Qur’an yang engkau miliki.” Muttafaq Alaihi dan lafadznya
menurut Muslim. Dalam suatu riwayat: Beliau bersabda padanya: “berangkatlah,
aku telah nikahkan ia denganmu dan ajarilah ia al-Qur’an.” Menurut riwayat
Bukhari: “Aku serahkan ia kepadamu dengan (maskawin) al-Qur’an yang telah
engkau hafal.”
وَعَنْ أَبِي بُرْدَةَ
بْنِ أَبِي مُوسَى , عَنْ أَبِيهِ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه
وسلم ( لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ ) رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالْأَرْبَعَةُ
وَصَحَّحَهُ اِبْنُ اَلْمَدِينِيِّ , وَاَلتِّرْمِذِيُّ , وَابْنُ حِبَّانَ ,
وَأُعِلَّ بِالْإِرْسَالِ
Dari Abu Burdah Ibnu Abu Musa, dari ayahnya
Radliyallaahu ‘anhu bahwa Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam bersabda:
“Tidak sah nikah kecuali dengan wali.” Riwayat Ahmad dan Imam Empat. Hadits
shahih menurut Ibnu al-Madiny, Tirmidzi, dan Ibnu Hibban. Sebagian menilainya
hadits mursal.
وَعَنْ عَائِشَةَ
رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم (
أَيُّمَا اِمْرَأَةٍ نَكَحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ وَلِيِّهَا, فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ,
فَإِنْ دَخَلَ بِهَا فَلَهَا اَلْمَهْرُ بِمَا اِسْتَحَلَّ مِنْ فَرْجِهَا, فَإِنِ
اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ ) أَخْرَجَهُ
اَلْأَرْبَعَةُ إِلَّا النَّسَائِيَّ, وَصَحَّحَهُ أَبُو عَوَانَةَ , وَابْنُ
حِبَّانَ وَالْحَاكِمُ
Dari ‘Aisyah Radliyallaahu ‘anhu bahwa
Rasulullah Shallallaahu ‘alaihi wa Sallam bersabda: “Perempuan yang nikah tanpa
izin walinya, maka nikahnya batil. Jika sang laki-laki telah mencampurinya,
maka ia wajib membayar maskawin untuk kehormatan yang telah dihalalkan darinya,
dan jika mereka bertengkar maka penguasa dapat menjadi wali bagi wanita yang
tidak mempunyai wali.” Dikeluarkan oleh Imam Empat kecuali Nasa’i. Hadits
shahih menurut Ibnu Uwanah, Ibnu Hibban, dan Hakim.